Vraagstuk

taner-ardali-807

Photo by taner ardalı on Unsplash

moet ik werkelijk schrijven
zoals de letter a in groene stift
toen amper zes, ik school verliet
en trots mijn schrift bekwaamde

moet ik werkelijk schrijven
of zijn woorden slechts
een fluisterend stilzwijgen
van een pril verdriet

in haar poging te beklijven

Eerlijkheid

mike-tinnion-327565

Photo by Mike Tinnion on Unsplash

Zonet hoorde ik in het nieuws een minister uitspreken ‘ik ben zo eerlijk als ik kan’.
Dat bleef even hangen bij me.
Eerlijkheid, behelst dat een spectrum?
Of bedoelde hij dat hij sommige dingen weet maar niet mag zeggen?
Hoeveel detail behoeft eerlijkheid?

Toevallig schreef ik er gisteren een gedichtje over:

Broeinest
er glipt een leugen in haar mazen
bijt zich vast in schelpenzand
glijdt nog zacht tussen wat vingers
en nestelt zich tot overhand

Vandaar het lege schrift als foto bij dit blogbericht.
Want zoals Leonard Nolens het schrijft in zijn gedicht ‘Stilte’ in de bundel ‘Opzichtige stilte’:

‘Wij moeten ons eerlijk noteren.’

Rauw kan dat zijn, die schrijfsels.
Pijn kan dat doen, die confrontatie.
Maar het is duurzaam en heeft het voordeel dat je niets moet onthouden.

Detox

lauren-mancke-63448

Photo by Lauren Mancke on Unsplash

‘Als het leven je citroenen geeft, is het om detox-thee te maken.’
Dat schreef mijn oudste dochter op de achterkant van een kaartje dat ze me een poos geleden gaf. Zomaar. Op de voorkant het beeld van een vrouw die twee schijfjes citroen voor haar ogen houdt. Ik koester het kaartje. En vind het ook een wijze boodschap.

En mijn jongste knutselde voor één van mijn verjaardagen een kaartje met een strik.  Aan de achterkant drie vakjes en daarboven de boodschap ‘drie kussen voor wanneer je ze nodig mocht hebben’. De vakjes zijn nog leeg. Ik behoed me ervoor om kussen te bedelen. Ik krijg ze liever spontaan omdat ik ze verdien.

Er zijn dingen die ik niet verdien. Maar die logisch gaan klinken zodra ik me in de schoenen van de tegenpartij nestel en begin te redeneren vanuit dat standpunt. Voor even. Want persoonlijk vind ik het vaak beklemmend in de schoenen van een ander. Zelf durf ik ook al wel eens een paar schoenen te kopen die een half maatje te klein zijn, maar dat rekt op als je ze wat langer draagt.

Ik begrijp veel. Teveel denk ik.
Geen gedrag is vreemd als je de context in rekening brengt.
Een dierbare vriend bevestigde me onlangs dat ik echt wel op mijn gevoel mag vertrouwen. Als dat neen zegt, moet ik volgens neen handelen.
Al te vaak heb ik door vanuit het perspectief van een ander te kijken en van daaruit te redeneren, mezelf geweld aangedaan. Maar aangezien ik mezelf hoe langer hoe liever begin te zien, wordt het hoog tijd om mijn grenzen duidelijk aan te geven.

Zo…ik kan er weer even tegen.
Goh, ik sta toch telkens weer versteld hoe krachtig dat schrijven werkt voor mij.
Nu even een detox-theetje halen.

Treinkunst

braden-barwich-190909

Photo by Braden Barwich on Unsplash

Gisteren heb ik gedanst op een trein.
En geschreven, maar dat laatste is minder spectaculair.

Wisper is een vormingsinstelling gespecialiseerd in actieve kunsteducatie. Ik ben er inmiddels vaste klant. Ooit begonnen met cursussen improvisatietheater, maar intussen ook van autobiografisch schrijven, dans en fotografie geproefd. Ook performanceteksten brengen, poëzie en klankgeörienteerd zingen passeerden de revue.  Met de zalige zomercursus vertellen in een klooster in Ste. Croix in Frankrijk als topper. Wanneer was dat ook alweer?

Maar dit was dus de eerste keer dat ik ging dansen op een trein. Ik had het nog als familieuitstap proberen te verkopen aan mijn twee dochters, maar dat vonden ze maar niks.
‘Zitten daar dan nog andere mensen op die trein? Dat doe je toch niet mama?!’
Mama dus wel. Al begon ik de laatste dagen toch wel te twijfelen of dans een goede keuze was. Met de vermoeidheid die ik al een aantal weken onder de leden heb en een hernia die weer van zich laat horen. Uiteindelijk heb ik gisterenochtend gedanst en in de namiddag geschreven tot ik ook daarvoor te moe was en de rest van de rit wezenloos uit het raam heb gestaard.
Ik heb zelfs nog getwijfeld of ik mee zou gaan, omdat mijn gemoed inmiddels ook al een tijdje niet meer is om over naar huis te schrijven.
Tot nu. Mijn jongste zit tegenover me te werken aan een opdracht tegen woensdag. Komt hier weer logeren. Gezelschap in huis. En een fijne vergaderdag vandaag, die me weer wat vertrouwen en hoop gegeven heeft.

En ik schrijf weer. Stel u voor.

De Wisper-express was overigens een trein waar we in Gent of Leuven konden opstappen en helemaal tot Eupen rijden al kunst-creërend. Er waren dansers, acteurs, schrijvers, zangers en tekenaars. En er was één wagon gereserveerd voor ons. Wat behoorlijk druk was met zevenenvijftig bedreven kunstzinnigen. Ook de perrons in de tussenstations kregen een bezoekje van ‘dansers met een opdracht’. Wel opletten dat we tijdig weer opstapten. Mensen keken amper op. Hun blik gericht op de deuren van de trein. Hunkerend naar een plek om te zitten. Er geen acht op slaand hoe daar enkele dansers hun bewegingen imiteerden of uitvergrootten. Ontevreden grommend omdat de plaatsen in onze wagon gereserveerd waren.

In Eupen zelf heb ik me voor de lunch van de groep afgescheiden. De drukte was me wat te groot. Heb me op een stil plekje onder een boom genesteld en mijn bokes opgegeten. Nog een wandeling en dan op naar aansluiting bij de groep om het één en ander voor te bereiden voor een toonmoment, de groepen onder elkaar.

‘Jij kent me niet zoals ik’, mijn six word story, was de kersverse start van een reeks momentopnames onder woorden gebracht.

Het was fijn. En ik voel hoe ik aansterk. Best trots.
Bedankt Wisper, bedankt socio-culturele sector, om mensen te laten schitteren.

Strijdvaardigheid

jason-rosewell-60014

Photo by Jason Rosewell on Unsplash

Ze stuurde me per sms twee muzieksuggesties door waar ze net op dat moment op aan het shaken was. Ik ging het even checken en begreep meteen waarom ze die keuze maakte. Maar besloot eerst toch maar te ontbijten vooraleer zelf uit de bol te gaan.

Inmiddels zit er terug plezier in mijn lijf en bedenk ik me, waarom pen ik het niet even neer. Just like old times. Wat ik haar zowel als enkele vrienden spontaan vertelde is dat mijn systeem weer vol mensen zit die loze beloften maken, hun verantwoordelijkheid niet nemen of menen één en ander te kunnen claimen of aanklampen. En oh wat word ik daar strijdvaardig van. Gelukkig hebben ze zoiets uitgevonden als weekends.
En maak ik al eens de reflex om die niet aan werk te besteden. Straks volg ik trouwens een creatieve workshop samen met mijn oudste dochter.

En gisteren, oh dankbaar gisteren. Acht mensen die zich aandienden om herstelverhalen te gaan schrijven onder mijn vrijwillige begeleiding. Een zeer fijne groep. En een zalige co-begeleidster met wie het fijn samenwerken is en die aan het einde van de les bij het rondje als feedback in de hele groep meegaf dat ze veiligheid had ervaren. En dat dat voor een eerste sessie wel bijzonder is. Nu voel ik de tranen prikken. Want zelf geen gedragenheid ervaren als ik ze niet bewust opzoek en toch veiligheid kunnen installeren, is dat niet bijzonder? En ik laat hier mijn tranen verder stromen. Verdomd, het moet eruit. En schrijven is mijn manier.

Na de cursus ben ik naar één van mijn vrijwilligers’steks’ gefietst. Had een fijne babbel met mijn collega. Over het artikel dat ik net schreef en of dat vlot tot stand gekomen was. En over zijn opleiding en het filmpje dat hij daarin gebruikte, en hoe fijn het was dat zelfs de meest kritische organisatie nu mee was in het verhaal. Toen heb ik gevraagd of het zou storen als ik ‘van me af zou schrijven’, omdat er naar alle waarschijnlijkheid gesnotter bij zou zijn. Hij vond het goed. En bij de derde zin rolden de tranen al.

Kan het zijn dat ik over mijn grenzen gedreven word?
Kan het zijn dat het me moeite kost mijn grenzen te bewaken en dat ik daarin ondersteuning nodig heb?
Kan het zijn dat ik ook maar een mens ben die af en toe een luisterend oor nodig heeft?
En die godzijdank krijgt van zeer dierbare vrienden, therapeuten en collega´s, die er zelfs in slagen me nu door mijn tranen heen een glimlach te bezorgen. Gewoon door hun aanwezigheid in mijn systeem. Naast de rest die hiervoor moet wijken. Allemaal lichtpuntjes doorheen de dikke mist.

Iets vóór vier uur is mijn collega vertrokken en ben ik naar de studio gefietst waar ik een nieuw boek ben beginnen inlezen. Heb toch vijftig minuten bruikbare tijd van het uur dat ik trachtte de taalknoop te ontwarren van zinnen die niet deugden.
Vreemd boek. Maar dat kiezen we niet zelf.

Net als het leven. Dat moeten we ook zelf vormgeven.